Ben je van de IT of niet?

# Ben je van de IT of niet? - Bert Hubert's writings Source: [https://berthub.eu/articles/posts/ben-je-van-de-it-of-niet/](https://berthub.eu/articles/posts/ben-je-van-de-it-of-niet/) Gedonder op kantoor, de WC blijft maar lopen\. En erger nog, hij trekt niet meer door\. Strontvervelend\! In een beetje grote organisatie gaat er nu druk gebeld worden, maar met wat pech loopt dat niet soepel\. Facilitair beheer meent dat het niet hun probleem is\. We bellen de verhuurder, maar die zegt wel over de riolering te gaan, maar niet over de toiletten\. Na een weekje driftig telefoneren, betrokkenheid van juridische zaken, en*escaleren*is uiteindelijk duidelijk wie erover gaat\. Maar er is nog niks gebeurd, en het toilet heeft in die week al duizenden liters water verspild\. En is niet bruikbaar\. Ondertussen heeft een handige collega zich gemeld\. Hij zegt het toilet in 10 minuten te kunnen repareren\. Er is grote opluchting, maar al snel is er ook angst\. Voor de reparatie moet hij in de muur aan de slag\. En dat vinden we toch wel eng\. Helaas is inmiddels ook duidelijk dat de verantwoordelijke voor de toiletten in ieder geval de komende weken geen monteur kan leveren\. Druk druk allemaal, en het is vakantietijd\! En nu? De directie vergadert inmiddels dagelijks over het toilet\. Wie is er verantwoordelijk als onze handige collega schade veroorzaakt in de muur? En wat als hij gewond raakt, dekt de verzekering dat wel? En stel dat het toilet nu in plaats van in de pot in de muur gaat lekken, dan zijn we nog lang niet jarig\! De uitbesteedde beheerpartner heeft ondertussen al laten weten dat hun klanten niet zelf mogen gaan hobbyen aan door hun beheerde installaties\. En de organisatie is toch wel erg gehecht aan juridische zekerheid\. Het facilitair beheer is bij een partner*belegd*, waarmee het onderhoud is*geborgd*en er een hoop*[comfort](https://berthub.eu/articles/posts/aws-and-microsoft-are-selling-much-more-than-cloud/)*is\. Dus die partner gaan we niet tegen de haren instrijken, al leveren ze niet\. De druk loopt ondertussen op, het personeel wordt steeds ongelukkiger\. Een senior beleidsmedewerker komt met een*novum*: misschien kunnen we het met beleid oplossen\! Er wordt samen met personeelszaken een*waiver*gemaakt voor de handige collega\. In de waiver staat dat hij zelf verantwoordelijk is voor schade, maar dat men zich “in zal zetten” om hem bij te staan als de reparatie problemen oplevert\. De handige collega gaat dit niet tekenen en heeft er na weken praten geen zin meer in\. Het is jammer van de inmiddels tienduizenden liters verspild water, maar je gaat maar naar een andere afdeling om je behoefte te doen\. En na de zomer verschijnt een officiële monteur die ook niet erg handig is, een waterballet veroorzaakt, maar in de loop van de dag werkt het toilet weer bijna naar behoren\! ## In een parallel universum een paar gebouwen verderop Hetzelfde probleem, bij een bedrijf zonder “overlegtafels”, non\-papers en pre\-conceptadviezen\. Maar waar wel meerdere busjes voor de deur staan vol gereedschap\. Het toilet blijkt na het weekend door te lopen en niet meer door te spoelen\. Een handige medewerker constateert dit, loopt naar de bus, pakt de juiste spullen, en om 09:30 is het probleem opgelost\. De directie heeft er nooit van gehoord\. En honderden mensuren vergaderen en*escaleren*zijn voorkomen\. ## Het is enorm belangrijk “of je er van bent” of niet Hetzelfde speelt binnen de Nederlandse overheid\. Alhoewel de overheid met ruime afstand de grootste Nederlandse informatieverwerker is, en leunt op een haast onvoorstelbare hoeveelheid IT\-systemen, zijn ze net zoals het eerste bovengenoemde bedrijf met hun IT: niet ons ding\. Ondanks dat er wat eigen expertise is wordt die zelden gebruikt*zelfs als het stuk is*\. Want men is er niet van\. Forse stukken overheids\-IT zijn op dit moment onbetrouwbaar en/of onwerkbaar\. Maar er wordt niets opgelost\. Wel heel druk vergaderd\. Binnen de overheid staat de IT vrijwel altijd op afstand\. Het wordt daadwerkelijk geheel buiten de deur gedaan, of men stopt het in losse organisaties in aparte gebouwen, zoals Logius, DICTU of SSC\-ICT\. Deze organisaties zitten op hun beurt weer vol met extern personeel waar we niet in investeren of zelfs maar een band mee \(mogen\) opbouwen\. Ondertussen zijn er zat handige collega’s binnen de overheid die allerhande nijpende problemen in de rijks\-IT aan zouden kunnen pakken\. Maar, ze mogen niet\. Het moet door de juiste structuren, het liefst via contracten met externe partijen\.[Geeft comfort](https://berthub.eu/articles/posts/aws-and-microsoft-are-selling-much-more-than-cloud/)\. ## Onze uitdagingen De IT van de Rijksoverheid is in belangrijke mate niet toekomstvast meer\. Er is sprake van een[totale en complete afhankelijkheid](https://berthub.eu/articles/posts/dashboard-amerikaanse-afhankelijkheden/)van een klein aantal Amerikaanse leveranciers,[en dat kan zo echt niet langer](https://berthub.eu/articles/posts/nee-je-kan-niet-meer-je-overheid-bouwen-op-de-us/)\. En inmiddels vindt[de overheid dat zelf ook](https://berthub.eu/articles/posts/goede-geluiden-over-digitale-autonomie/), wat wel heel fijn is \(hulde\)\. Maar om dit op te lossen moet er[tegen de stroom ingezwommen worden](https://berthub.eu/articles/posts/digitale-autonomie-2-0-surf-privacy-security/#:~:text=We%20zijn%20bijna%20bij%20het%20einde%20van%20mijn%20verhaal)\. Dit vergt het terugpakken van controle over IT\-systemen\. Dat we bij een falend stuk IT niet weken gaan vergaderen en*escaleren*, maar waarbij we als het tweede bedrijf uit bovenstaande parabel mensen hebben met eigen gereedschap, die slepende problemen zelf aan kunnen pakken\. En vervolgens eventuele leveranciers aan kunnen spreken op hoe dit nou kon gebeuren\. In het coalitieakkoord[stonden goede woorden](https://berthub.eu/articles/posts/digitaal-zoet-zuur-coalitie-akkoord/)over de nieuw te vormen Nederlandse Digitale Dienst \(NDD\)\. Nou hoorden we er[lange tijd niet zoveel over](https://berthub.eu/articles/posts/digitale-coalitieplannen/#wat-we-nu-kunnen-zeggen), en vervolgens lazen we dat de NDD toch met name ging[“aanjagen” en meedenken](https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/politiek-en-beleid/nieuwe-digitale-dienst-wordt-geen-centrale-uitvoeringsclub)\. Zeer recent is daar weer een draai in gekomen en lezen we dat de[NDD toch echt zelf aan de slag gaat met eigen IT’ers](https://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal/digitale-dienst-gaat-toch-zelf-aan-de-slag-met-eigen-iters)\([kamerbrief](https://berthub.eu/tkconv/document.html?nummer=2026D36348#:~:text=Aanvullend%20op%20het%20NDS%2Draad%20advies)\)\. Dat zou heel fijn nieuws zijn, want ik kan niet genoeg onderstrepen hoe belangrijk het is voor de overheid, als grootste werkgever en informatieverwerker, om IT te omarmen als een**kernactiviteit**, een activiteit waar men zelfstandig goed in moet zijn\. Want de nood is hoog\!  *Je hoeft overigens niet alles zelf te doen\. Bron:[Wikimedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Pat_%26_Mat#/media/File:Pat_Mat.jpg)*